Isparta Limit 
Maarif Modelinde Sorular Nasıl Olacak?
Son güncelleme: 5 Ağustos 2026
Yazar: Isparta Limit LGS Eğitim Ekibi
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeliyle ilgili velilerin en sık sorduğu sorulardan biri şu: “Artık bütün sorular çok uzun ve açık uçlu mu olacak?” Kısa cevap: Hayır. Yeni program tek bir soru biçimi dayatmıyor. Çoktan seçmeli, kısa cevaplı, açık uçlu, eşleştirmeli ve performansa dayalı farklı araçlar kullanılabilir. Değişimin merkezinde sorunun uzunluğu değil, öğrencinin bilgiyi kullanma biçimi var.
Yeni yaklaşım neyi ölçmek istiyor?
Geleneksel bir soru çoğu zaman öğrencinin kuralı, tanımı veya işlemi hatırlayıp hatırlamadığını yoklar. Beceri temelli soruda ise öğrenci verilen bilgiyi seçer, ilişki kurar, yorumlar, çözüm yolu geliştirir ve gerektiğinde sonucunu gerekçelendirir. Bu nedenle “yeni nesil soru” sadece uzun metin demek değildir. İki cümlelik kısa bir soru da güçlü muhakeme isteyebilir; uzun bir soru ise yalnızca gereksiz ayrıntı içeriyorsa nitelikli değildir.
Sorularda hangi özellikler görülebilir?
Gerçek yaşam bağlamı: Alışveriş, ulaşım, çevre, enerji, sağlık, okul hayatı veya bir araştırma durumu kullanılabilir.
Birden fazla gösterim: Metinle birlikte tablo, grafik, harita, şema, görsel ya da zaman çizelgesi verilebilir.
Bilgi seçme: Öğrencinin bütün verileri kullanmak yerine gerekli olanları ayırt etmesi beklenebilir.
Gerekçelendirme: Sadece cevabı yazmak değil, neden o sonuca ulaştığını açıklamak istenebilir.
Karşılaştırma ve değerlendirme: İki çözüm yolunun, iki metnin ya da iki verinin güçlü ve zayıf yönleri sorulabilir.
Ürün ve süreç: Proje, sunum, deney raporu, araştırma sorusu veya öz değerlendirme formu da öğrenmeyi ölçen araçlardan biri olabilir.
Derslere göre kısa örnekler
Türkçe: Öğrenci bir metnin ana düşüncesini bulduktan sonra metindeki görselin mesajı nasıl desteklediğini açıklayabilir. İki metindeki bakış açısını karşılaştırabilir ya da verilen bilgilere dayanarak kısa bir paragraf yazabilir.
Matematik: Bir grafikten veriyi okumak başlangıç adımıdır. Asıl soru, hangi sonucun verilerle desteklendiğini seçmek, hatalı yorumu bulmak veya aynı probleme farklı çözüm geliştirmek olabilir. İşlemi doğru yapmak kadar hangi işlemin neden seçildiğini bilmek önemlidir.
Fen bilimleri: Deney düzeneği verilip değişkenleri belirleme, sonucu tahmin etme, kanıta dayalı çıkarım yapma veya hatalı deney adımını düzeltme istenebilir. Ezberlenmiş tanım, gözlem ve veriyle ilişkilendirilir.
Sosyal bilgiler: Harita, kısa haber metni, grafik veya tarihî kaynak birlikte sunulabilir. Öğrenciden kaynakların ortak ve farklı yönlerini bulması, neden-sonuç ilişkisi kurması veya bir toplumsal soruna çözüm önermesi beklenebilir.
İngilizce: Sadece kelime anlamı yerine kısa bir iletişim durumunda uygun ifadeyi seçme, görselden anlam çıkarma, bir duyuruyu yorumlama veya amaca uygun kısa mesaj oluşturma öne çıkabilir.
Din kültürü ve ahlak bilgisi: Kavram bilgisinin yanında ayet, hadis, örnek olay veya değer çatışması üzerinden yorum yapma ve davranışla ilişki kurma istenebilir.
Açık uçlu soru sayısı artacak mı?
MEB, okul içi ölçme ve değerlendirmede farklı araçların kullanılmasını teşvik ediyor. Ülke geneli ortak yazılılarda da açık uçlu veya kısa cevaplı soru örnekleri görülebiliyor. Ancak bu durum “LGS artık açık uçlu olacak” anlamına gelmez. Merkezi sınavın soru biçimi, süresi ve puanlama yöntemi yalnızca MEB’in ilgili yıl için yayımladığı kılavuzla kesinleşir. Okul yazılısı ile LGS formatını birbirine karıştırmamak gerekir.
Sorular daha mı zor olacak?
Beceri temelli soru, öğrencinin yalnızca ezberini değil anlama ve transfer gücünü ölçtüğü için başlangıçta zor görünebilir. Fakat iyi hazırlanmış bir öğrenci için mesele “daha çok bilgi” değil, bilgiyi daha düzenli kullanmaktır. Okuma alışkanlığı zayıf olan, soruyu aceleyle bitirmek isteyen veya işlem yolunu açıklamayan öğrenci zorlanabilir. Düzenli pratikle bu beceriler gelişir.
Nasıl hazırlanmalı?
Önce konu öğrenilmeli; konu temeli olmadan beceri sorusu çözmek verimli değildir. Ardından kısa sorularla kavram kontrolü, bağlamlı sorularla uygulama ve karışık çalışmalarla seçme becerisi geliştirilmelidir. Öğrenci her yanlışta şu üç soruyu yanıtlamalıdır: Soruyu mu yanlış okudum? Bilgim mi eksik? Doğru bilgiyi yanlış yerde mi kullandım?
Haftalık çalışma düzenine Türkçe paragraf, tablo-grafik yorumlama, zihinden tahmin, günlük hayat problemleri ve çözümü sözlü anlatma eklenmelidir. Süre tutmak önemlidir; fakat ilk aşamada hızdan önce doğru düşünme yolu kurulmalıdır.
Veliler için kontrol listesi
Çocuğunuz cevabını gerekçelendirebiliyor mu?
Grafik ve görsel içeren sorularda gerekli veriyi seçebiliyor mu?
Yanlışını “dikkatsizlik” diyerek geçiştirmek yerine nedenini bulabiliyor mu?
Aynı bilgiyi farklı soru biçimlerinde kullanabiliyor mu?
Uzun metin görünce sorudan vazgeçmeden metni bölümlere ayırabiliyor mu?
Sık sorulan sorular
Her soru yeni nesil mi olacak?
Hayır. Temel bilgi ve işlem soruları da öğrenmenin parçasıdır. Dengeli bir ölçmede farklı düzeyde sorular bulunur.
Soru kökleri mutlaka uzun mu olacak?
Hayır. Ölçülen beceri ile metin uzunluğu aynı şey değildir.
Ezber tamamen gereksiz mi?
Hayır. Kavram, kural ve temel bilgiler gereklidir; amaç bunları anlamlandırarak kullanmaktır.
Isparta Limit LGS’de ne yapıyoruz?
Ders anlatımını doğrudan zor soruyla başlatmıyoruz. Önce kavramı kuruyor, ardından yorumlama ve muhakeme basamaklarına geçiyoruz. Deneme analizlerinde yalnızca neti değil; okuma, bilgi, işlem, strateji ve zaman yönetimi kaynaklı hataları ayrı ayrı izliyoruz. Öğrencinizin sınıfına uygun program ve ölçme çalışmaları için https://ispartalimitlgs.com/iletisim adresinden görüşme oluşturabilirsiniz.
Resmî kaynak: https://tymm.meb.gov.tr
